Betrouwbaarheid van onderzoeken of testen

Betrouwbaarheid van onderzoeken of testen

Een screening kan twee resultaten opleveren:

  • afwijkend: de risicofactor of ziekte werd opgespoord;
  • niet-afwijkend: de risicofactor of ziekte werd niet opgespoord.

Bij een afwijkend resultaat word je voor verder onderzoek en opvolging naar een zorgverlener doorverwezen. Vaak volgt dan nog een diagnostische test om met meer zekerheid te bepalen of de risicofactor of ziekte effectief aanwezig is

Het resultaat van een onderzoek of test is nooit honderd procent betrouwbaar en kan soms een vals resultaat geven. Er zijn twee soorten valse resultaten:  

  • vals-positief: het resultaat van de test is afwijkend, maar na verder onderzoek blijkt dat er toch niets aan de hand is. In dit geval werd de onderzochte persoon dus onterecht ongerust gemaakt en gebeurden er mogelijk interventies die onnodig waren;
  • vals-negatief: het resultaat van de test is niet-afwijkend, maar later blijkt dat er toch iets aan de hand was. De opgespoorde risicofactor of ziekte is toch aanwezig. In dit geval werd de gescreende persoon dus onterecht gerustgesteld en bestaat de kans dat de gezondheid van de betrokkene achteruit is gegaan terwijl dit vermijdbaar was.

Bij geen enkele test zijn vals-positieve of vals-negatieve resultaten volledig uit te sluiten. De kwaliteit van een screeningstest hangt vooral af van de sensitiviteit en de specificiteit ervan.

De sensitiviteit  van een test drukt uit hoe goed de test erin slaagt om vals-negatieve resultaten te vermijden. Een test met een sensitiviteit van 99% levert bij 99% van alle gescreende personen die de opgespoorde risicofactor, voorstadium of ziekte hebben een afwijkend resultaat op. Slechts bij 1% van die personen is het resultaat dan vals-negatief.  

De specificiteit van een test drukt uit hoe goed de test erin slaagt om vals-positieve resultaten te vermijden. Een test met een specificiteit van 99% levert bij 99% van alle gescreende personen die de opgespoorde risicofactor, voorstadium of ziekte niet hebben een niet-afwijkend resultaat op. Slechts bij 1% van die personen is het resultaat dan vals-positief.

Ideaal is een screeningstest met zowel een sensitiviteit als een specificiteit van 100%. In de praktijk is een goed compromis tussen beide eigenschappen echter meestal het hoogst haalbare.

TV-SPOT
NIEUWS

Persmededeling van Wouter Beke, Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

27/08/2020

Bevolkingsonderzoek naar kanker werkt: steeds minder gevorderde dikkedarmkankers in Vlaanderen

* De belangrijkste cijfers uit het jaarrapport vindt u als bijlage bij dit bericht. *

Aantal gevorderde darmkankers (stadium II,III en IV) in Vlaanderen lager dan voor de start van het...

Start pilootproject uitbreiding Bevolkingsonderzoek Dikkedarmkanker in Schelle

18/04/2018

Gemeente investeert in onderzoek bij 50 t.e.m. 54-jarigen

In 2013 startte de Vlaamse overheid met een Bevolkingsonderzoek Dikkedarmkanker bij mannen en vrouwen van 55 tot en met 74 jaar. Zij krijgen elke twee jaar een uitnodiging met een gratis stoelgangtest van het Centrum voor...

Terugbetaling Bevolkingsonderzoek

16/03/2018

De afgelopen dagen zien we in de media berichten rond wijzigingen in terugbetalingsvoorwaarden van de borstkankerscreening.

Het CvKO wenst daarom deze zaken duidelijk te stellen:

Deelname aan het bevolkingsonderzoek is en blijft volledig terugbetaald (geen remgeld)...

Pilootproject uitbreiding gemeente Schelle

02/03/2018

In april-mei 2018 starten het Centrum voor Kankeropsporing en het Agentschap Zorg en Gezondheid in samenwerking met de gemeente Schelle een pilootproject binnen het Bevolkingsonderzoek Dikkedarmkanker.

Alle 50 t.e.m. 54-jarigen woonachtig in Schelle - die in aanmerking komen voor het...

Complimentendag startschot internationale maand dikkedarmkanker

01/03/2018

Complimentendag, op 1 maart, is de ideale gelegenheid voor een grote dankjewel vanwege het Centrum voor Kankeropsporing en Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen. Want meer dan 54% van de uitgenodigde mannen en vrouwen namen deel aan het Bevolkingsonderzoek...